شرافت روحانیت
یکشنبه، 8 مهر 1386

علی وفقی

آنگاه که بنای حکومت بر ستون شریعت استوار شود قدرت، وجاهت از دیانت، عاریت می گیرد و فضیلت شرافت نادیده انگاشته می شود. زیر سقفی  چنین، مدعیان دیانت را رسومی است و اصولی در حدودی. هر که این حدود مراعات نکند اصول و رسوم شکسته است و مجازاتش واجب گشته است. هم آنانی که خارج از این دایره مدعی دیانت اند مستحق عقوبت اند هم آن دسته که در درون دایره، اصول و رسوم نمی شناسند و چون دیگر مردمان می زیند. سخن از دسته دوم است؛ آنانی که دیانت می ورزند و حقی فراتر برای خود مدعی نیستند. اینان اصول شکسته اند و رسوم از رسمیت انداخته اند. اصل و رسمی که مدعیان دیانت را برتر از دیگران می داند؛ نه صرفا برتری به فضیلت و اولی بودن اخروی که بیش از سایرین از مواهب دنیوی بهره داشتن، قدرتشان شایسته پنداشتن و مسندشان بایسته انگاشتن. در سرایی چنین، شکستن اصول و رسوم مدعیان دیانت موجب سستی ستون بنای قدرت است. آب که بر این بستر جریان یابد حساسیت بر روحانیت بسی بیش از سایرین می شود. کسانی که در کسوت دیانت چون دیگر مردمان می زیند و مدعی حقی فراتر و حظی فزونتر نیستند عملا با اصحاب قدرت در آویخته اند.

  

    هادی قابل از آن دسته دین ورزانی بود که در کسوت روحانیت، چون دیگر مردمان می زیست و قداست خود در اذهان و قلوب مردمان به قلم شرافت خود می نگاشت. این امر آنان را که قداست خود واجب می شمارند و شرافت خود در مداحت مردمان می جویند سخت گران می آید. او سیاست با دیانت در آمیخته بود اما باز خارج از اصول و رسوم مدعیان. در همراهی سیاست با دیانت، سیاست اخلاقی را پیشه خود ساخته بود و دیانت را پیامبرگونه با تواضع، جدیت و اخلاق نیکو مبلغ بود. شراکت در دیانت و سیاست داشتن و اصول شراکت بر هم زدن؛ این جرم نابخشودنی مردانی چون او به چشم شراکت ورزان مدعی است.

    دربند کردن او پیامی است به کسانی که هم مدعی دیانت اند هم سیاست اما اصول و رسوم مراعات نمی کنند و نیز به حزب متبوعش که گاه پا فراتر از حدود می نهد؛ از حدود قدرت سخن می گوید، سوال از مسئولیت می پرسد و به حمایت از آزادیخواهان دانشجو مجلسی بر پا می کند. که نویسندگان از این آزادیخواهان دانشجو نیز - روزنامه نگارانی چند - یا روانه زندان شدند یا از جلسات طرد گشتند و با این همه اگر باز قلمشان فرو نیفتاد به بند تحدید گرفتار آمدند. قابل حلقه ای بود میان پاره ای سیاست ورزان و مراجع روحانی قم که سخن از دیانت آنان می گفت نزد ایشان؛  این نیز بار گناه او در چشم مدعیان گران تر می کرد و بار دیگر پیامی که یا باید اصول و رسوم رعایت کنی یا از دایره بیرون روی.

    سال گذشته در چنین ایامی قابل برای سخنرانی در دانشگاه، دعوتمان اجابت کرده بود. او آن سال از "حقوق مخالف در حکومت دینی" سخن گفت و ما امسال به چشم دیدیم. برق خلوص اشکهای روحانی اش را به شبی قدر فراموش نمی کنم آنگاه که در مسجد امیرالمومنین(ع) پس از مراسم احیا بابت تشکر از اجابت دعوتمان دستش را می فشردم و فراموش نمی کنم مهمان شدن رمضان اکنونش را به زندان، این مستند بی استناد تاریخ

بالا^^